بد دفاع نکنید ، لطفا !

اش. تروهید — Wed, 13 Apr 2011 19:52:13 GMT

عارضم خدمتتان که امروز صبح کلاس ِتفسیر ِقرآن داشتم. یکی از موضوع های ِاین جلسه ، " کلام ِخدا بودن ِقرآن " ، بود. تا این عنوان از دهان استاد سیاوشی بیرون آمد ، به عادت ِاین سال ها ، پیش ِخودم ، به یاد ِ ... .

استاد حرف ِ " ولید ابن ِمغیره " را پیش کشید. از قرآن ِجیبی اش آیه های ِاول ِسوره ی مدثر را باز کرد. خدا از آیه 11 تا تقریبن آیه ی 27 ، در باره ی اوست. او کسی بود که ابتدا دهان به ستایش ِاز قرآن و پیامبر باز کرد ، اما بعد ، برابر ِقرآن تکبر کرد و برای ِتوجیه ِنظر ِخودش ، فکر کرد و در نهایت گفت : این ( قرآن ) تنها ، سخن ِانسان است.

متن قرآن از آیه 11 تا 27 ِ سوره ی مدثر:

مرا با کسی که خود به تنهایی آفریده ام ، واگذار. همان که مال ِگسترده ای به ِاو دادم و فرزندانی که همواره ، همراه ِاویند. و وسایل ِزندگی را برایش فراهم ساختم. باز طمع دارد که بیفزایم. هرگز ! ( دیگر نمی افزایم ) چرا که او با آیات ِما دشمنی می کند . ... او اندیشه کرد و چاره ای اندیشید. مرگ بر او ! چگونه چاره کرد. باز هم مرگ بر او ! چگونه چاره کرد. چهره در هم کشید و عجولانه دست به کار شد. سپس پشت کرد. سرانجام گفت : این چیزی جز جادوی ِپیشینیان نیست. این ، تنها سخن ِانسان است . به زودی او را وارد ِدوزخ ( سقر ) می کنم. تو چه می دانی دوزخ چیست !

کلاس که به این جا رسید، با خودم گفتم این بار داره کلاس ِجالبی میشه ! همین چند روز ِپیش بود که یک پست توی همین وبلاگ درباره ی نافرمانی و ناسپاسی ِ پس از ایمان ِ ِیهودای ِاستخر یوطی نوشته بودم . آیه های ِنافرمانی ِیاران ِموسا هم به یادم آمد که خدا چه قدر عتاب آمیز و قهر آلود درباره ی کفر ِپس از ایمانشان سخن کرده. با خودم گفتم چه خوب ، این سومی را نشنیده بودم.

استاد گفت که برخی هم از زمان ِپیامبر تا به حالا این حرف را زده اند. این ها هم مثل ِ ولید ابن ِمغیره اند. این جای ِکلاس ،حداکثر سه ربع مانده بود به آخر ِکلاس ، که ابراز ِفضل و وجود ِیکی از ورودی های ِ89 گل کرد.

پسر ِناشناس موضعی دفاع از سروش گرفت و گفت که : استاد! پس دکتر سروش چی میگن ؟ ایشون که خودش یه مدت طلبه بوده.

کسی نگفت که اصلن مگر این جا یادی از دکتر سروش شد ، که تو به خودت گرفتی و به دفاع از او حرف می زنی ؟

حالا این استاد بود که ادامه داد که امثال ولید ابن ِمغیره و سروش اند که وحی را زیر ِسوال می برند و خیلی ها رو داشته ایم که اول ، آدم های ِخوبی بوده اند و بعد بد شده اند مثل ِ زبیر . این ها مگر کی هستند ... .

استاد تعیین ِمصداق فرمودند که دکتر سروش ، از مصادیق ِ " ولید ابن ِمغیره " ی زمانه ی ماست.

در این که استاد ِتفسیر ِما روحیه ی خاصی دارد که برازنده ی یک معلم ِقرآن نیست ، شکی ندارم ، اما بالاخره او هم مثل ِما آدم است . اما این بار ، بچه های بودند که شروع کردند به ابراز نظر. در حالی که پیش کشیدن ِاین موضوع ، در آن زمان و مکان ، اصلن لزومی نداشت.

ماهیت ِبحث ِدکتر سروش تا آن جایی که من خوانده ام ، درباره ی فهم ِ چگونگی ِوحی است ، نه زیر ِسوال بودن اصل ِنبوت و وحی ِپیامبر ِاسلام.

این که وحی چطور انجام می شود ، نه این که اصلن در کل ، وحی ای در کار نیست ! وحی هست و بر پیامبر فرود آمده است ، اما با چه ساز و کاری وحی انجام شده ؟

دکتر سروش برداشتی عرفانی از این موضوع دارد و می گوید که مفهوم و محتوا از خداست و کلمات از پیامبر. درستی یا غلطی این موضوع بحثی است در علم " ِکلام " .

موضوع در این جا " فهم ِ وحی" است ، نه " رد ِوحی" .

این قدر بعضی گفته اند که سروش منکر نبوت است ، بعضی هم باورشان شده و برای دفاع از سروش غیرت به خرج می دهند. واقعن جای تاسف داره برای برخی از هواداران دکتر.

اعتقاد به این که یک سر ِنخ ، به دست خداست و سر ِدیگر به دست ِمحمد برای ِمسلمان بودن کافی است . این یعنی اعتقاد به وجود ِخدا و نبوت ِ محمد . برای ِکافر نبودن ، نیازی به فحاشی به دکتر سروش نیست!

هر کسی از هر گوشه ای چیزی می گفت و مسئله ی جنجالی ای را در کلاس طرح می کرد. کار رسید به صراط های ِمستقیم . کار از این هم بالاتر رفت و جمله هایی مثل ِاین ها از طرفین صادر شد . حالا ، هر کسی از ظن خودش ، گروهی علیه و گروهی له ِدکتر سروش :

- اصلن خدا هم اشتباه می کند .

- استاد ! اصلن شما ثابت کن که مسلمان باید از قرآن پیروی کند!!!!!!!!!

- دکتر سروش دکترایش را از خارج گرفته است. ( چه دلیل ِ استواری واقعن !!)

- دکتر سروش مدتی شاگرد ِمصباح بوده !! ( گویا طرف دکتر سروش را با دکتر ملکیان اشتباه گرفته بود)

- استاد شما باید به ما اسلام ِمعرفت گرا و شهود باطنی را درس بدهید نه اسلام ِمصلحت اندیش را ! ( باز هم همان پسر ِناشناس ِورودی این را گفت . طوری می گفت که انگار دارد شعار می دهد. مگر این ها و مخصوصن این دومی درس دادنی است؟).

- دکتر سروش شاگرد ِپوپر است. خواسته ها و افکارش هم غربی است .

خلاصه بلبشویی شده بود. هر کسی ، هر حرف ِدگر اندیشانه ای درباره ی خدا و پیامبر و اسلام و ... داشت ، به سروش نسبت می داد و دفاع می کرد و ... .

با این که فحاشی به دکتر سروش ، این سال ها ، عادت شده است ، اما این بار ، این حرف ها واقعن تحمل اش برای ِمن یکی سخت آمد. این شد که دستم را بالا گرفتم . دو بار حرف زدم . البته خیلی کوتاه . هر دو بار هم این جمله را گفتم که : جای ِطرح ِاین بحث ها در کلاس نیست . و ادامه دادم که در اسفند ِسال 86 که این بحث ها ( دوباره ) طرح شد ، آیت الله سبحانی و دکتر سروش در این باره مناظره ی مکتوبی داشتند که هر کسی در این کلاس می تواند توی ِاینترنت پیدایش کند ... .

استاد باز هم مثل ِهمه سوره های حمد را مثال زد که در آن می گوییم : اهدنا الصراط المستقیم . می گفت کجای ِقرآن صراط ها آمده ؟ این یعنی همه مردم راست می گویند و ... .

این بار کلی با خودم کلنجار رفتم که دست بالا بگیرم و بگویم که 4آیه ی اول ِسوره ی یس ( یاسین ) ِهمان قرآن ِجیبی ات را باز کن و ببین که چه نوشته است. البته متن ِآیه یادم نبود :

آیه 2 یس : . همانا که تو از رسولان هستی. ر راهی راست قرار داری ( علی صراط ٍ مستقیم )

می بینید که در این جا و خیلی دیگر از آیات ِقرآن ، " صراط " ، نکره آمده.

با خودم گفتم ، چه بهتر که آدم در این بحث های بی فایده و هر کی هرکی نشود و بحث ِبی فایده را طولانی تر و پیچیده تر نکند.

چه قدر بد است که برای ِابراز ِوجود ِخود مان از حیثیت ِدیگران مایه بگذاریم.

و چقدر بد است که برای دوست نداشتن حرفی، کسی را هو کنیم. آن هم در کلاس درس.

چه قدر بد است که از دیگران ، بد دفاع کنیم. مخصوصن در جایی که می دانیم جای ِطرح اش این جا نیست.

جناب ِ دانشجو ! تو این قدر وقت ِکم نمی توانی حتا طرح ِموضوع کنی چه برسد به این که طرف ِمقابلت را قانع کنی .

گاهی همه مان یادمان می رود که برای ِگفتن ، شنیدن هم لازم است .

در دانشکده ی اقتصاد و در این کلاس ِ50 نفره ، مگر چند نفر پی ِاین بحث ها را می گیرند که تو یک جمله به گمان ِخودت حرفی بزنی و بگویی بابا هن هم روشنفکرم و دیگری ، به جای ِ ده جمله به کسی دیگر ، توهین کند و ذهنیت ِ ده ها نفر را نسبت به کس ِدیگری خراب کند و عده ای هم هی بنشینند و دیگران را " هو " کنند.

آخر ِکار یک نفر از هم کلاسی های ِحزب الاهی گفت که :

استاد بعضی ها چندتا اسم ، مثل ِ صادق هدایت و سروش یاد گرفته اند ، برای این که بگویند ما هم روشنفکریم ... .

تا این که بالاخره خدا کمکی کرد و وقت ِکلاس تمام شد!

این را راست می گفت . البته اگر همین الان خودم مصداق ِاین حرف ِ او نباشم !!

غریبه - دانشگاه

بد دفاع نکنید ، لطفا !